Prezentacija Idejnog rešenja lokacija za postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda za Opštinu Herceg-Novi
09.05.2008. Nakon prethodne prezentacije J.P.’’Vodovod i kanalizacija’’ Herceg Novi u saradnji sa Opštinom Herceg Novi, ’’Vodakom-om’’ i konsultantom ’’Dahlem-om’’ u protekla dva mjeseca pristupilo je detaljnijoj analizi postojećeg kanalizacionog sistema i kvaliteta samih otpadnih voda fekalnog porijekla koje se ispuštaju na teritoriji Opštine Herceg Novi, kao i o konkretnim lokacijama za buduće postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda. Upravo to je glavni povod i razlog današnje prezentacije, čiji je glavni cilj predstavljanje ekonomskih pokazatelja izgradnje prve faze implementacije prema ’’Koks’’-ovoj Studiji izvodljivosti Master plana.
Prije svega podsjetimo na konceptno rješenje budućeg sistema fekalne kanalizacije na teritoriji Opštine Herceg Novi :
Budući kanalizacioni sistem rješen je kao i do sada sistemom gravitaciono- potisnih cjevovoda, pumpnih stanica sa havarnim ispustima i agregatnim postrojenjima. Sastojaće se iz sledećih dijelova :
Centralnog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u Meljinama
Glavne pumpne stanice i havarnog ispusta u Meljinama
Zapadnog primarnog kolektora – od Njivica , Igala do Meljina
Istočnog primarnog kolektora – od Kamenara do Meljina
U sledećoj tabeli date su procjenjene vrijednosti implementacije izgradnje I faze budućeg sistema :
Tab.1 Procjenjene vrijednosti
|
Mjere |
Procjenjena vrijednost izgradnje / € |
1. |
Izgradnja istočnog primarnog kolektora |
5.000.000,00 € |
2. |
Izgradnja dijela zapadnog kolektora |
700.000,00 € |
3. |
Izgradnja nove pumpne stanice u Meljinama , i povezivanje sa PPOV |
800,000,00 € |
4. |
Izgradnja novog glavnog podmorskog ispusta u Meljinama |
500.000,00 € |
5. |
Izgradnja PPOV u Meljinama (I faza) |
6.500.000,00 € |
|
UKUPNA PROCJENJENA VRIJEDNOST |
13.500.000,00 € |
Treba napomenuti da osim ovih mjera u prvoj fazi implementacije planirana je i rekonstrukcija dijela postojećeg sistema, ali će se tačnije mjere znati nakon obavljene inspekcije CCTV, koja je trenutno u toku. U ovoj fazi planirana je i nabavka specijalizovanog vozila sa visokim pritiskom za održavanje sistema.
Buduće centralno postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda planirano je na lokaciji Meljina, odnosno ’’Nemile’’ . Na karti možete vidjeti dvije zaokružene površine koje se trenutno razmatraju za izgradnju ovog postrojenja. Na ovoj lokaciji biće potrebno izvršiti ekspropriaciju zemljišta od strane Opštine Herceg Novi, što predstavlja prvu ekonomsku činjenicu koja utiče na cijenu koštanja samog postrojenja.
Iako su u ’’Koks’’-ovoj Studiji izvodljivosti Master plana predložene tri varijante prečišćavanja, Konsultant ’’Dahlem’’ u okviru svoga programa je započeo detaljnu analizu i uporedbu različitih vrsta tehnologija koju će prezentovati u svojoj studiji, i dati predlog za najoptimalnije tehničko i ekonomsko rješenje koje će zadovoljiti potrebe i mogućnosti naše Opštine.
Prema ’’Koks’’-ovoj Studiji procjenjena vrijednost postrojenja iznosi 6,5 miliona €, a glavni projektni parametri koji su uzeti u obzir su dati u sledećoj tabeli :
Tab.2 Parametri
Parametar |
|
Projektni Period (Projektni Vremenski Presek) |
2031 |
1. Procjena stanovništva |
|
2. Ukupni protok otpadne vode |
|
3. Ukupno BPK5- (biološka potrošnja kiseonika) opterećenje |
6,037 kg/dan |
4. Ukupno SM opterećenje |
7,043 kg/dan |
5. Ukupno TKN opterećenje |
1,107 kg/dan |
6. Ukupno P opterećenje |
181 kg/dan |
Treba takođe napomenuti da će se postrojenje nakon izgradnje održavati od strane stručnih i obučenih ljudi za ovakav tip posla. Bez obzira na tip tehnologije koja bude usvojena, postrojenje će imati ekonomski teret u smislu potrebnog materijala, filtera, električne energije.... što će povući za sobom i porast takse za kanalizaciju. U Opštini Herceg Novi ova taksa iznosi 0,10 €/m ³ utrošene vode za stambene objekte i plaćaju je građani koji su priključeni na gradsku kanalizaciju ili za to imaju tehničkih mogućnosti. Koks je u Studiji predložio porast tarife za kanalizaciju za 155 % koja bi zadovoljila održavanje postrojenja. Konkretno to znači da bi umjesto 0,10 €/ m ³ cijena kanalizacije iznosila 0,30 €/ m ³ za stanovništvo i 0,70 €/ m ³ za privredu. Svakako, bilo kakav porast cijena taksi za vodu i kanalizaciju mora proći proceduru Skupštine Opštine Herceg Novi, tako da će se o ovoj cijeni naknadno razmatrati.
Buduća glavna pumpna stanica biće locirana u Meljinama, na istoj lokaciji gdje je sada postojeća pumpna stanica ’’Meljine’’. Ova pumpna stanica prikupljaće svu otpadnu vodu zapadnog i istočnog primarnog kolektora i potisnim kolektorom pumpaće se u postrojenje, a odatle prerađena voda gravitacijom će se ispuštati u novi podmorski ispust, i u recipijent.
Visina pumpanja otpadne vode na ovoj lokaciji iznosi cca 10,00 m’ , što ne uslovljava velike troškove električne energije, a to je i bio jedan od razloga da se odustane od lokacije postrojenja u Kumboru koje je opisano u Master planu. Dužina havarnog podmorskog ispusta biće minimum 500,00 m’, što će biti detaljno obrađeno njegovim projektom.
- Što se tiče Zapadnog primarnog kolektora koji će pokrivati sledeća naselja – Njivice, Igalo, Toplu, Herceg Novi, Savinu i dio Meljina, s obzirom da veći dio ovog kolektora već postoji i da je u funkciji, u ovoj fazi implementacije planirano je izgraditi novi glavni kolektor od pumpne stanice ’’Forte Mare’’ do nove pumpne stanice ’’Meljine’’, (jer postojeći sistem sada ide u obrnutom pravcu)
Istočni primarni kolektor pokrivaće sledeća naselja – Kamenare, Bijelu, Baošiće, Đenoviće, Kumbor, Zeleniku i dio Meljina. Ovaj dio primarnog kolektora podjeljen je u segmente prema budućim pumpnim stanicama kojih od Kamenara do Meljina ukupno ima 13 i Mjesnim zajednicama. Na nekim pozicijama hercegnovske rivijere dio ovog kolektora i pumpnih stanica je već izgrađen ili je trenutno u toku izgradnje, a u zavisnosti od sredstava planiran je završetak izgradnje primarnog sistema čija procjenjena vrijednost iznosi cca 5,0 miliona €.
Izgradnja samog postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda i kasnije ispuštanje prečišćenje vode u zaliv umjesto dosadašnje prakse koja je u mnogome bila uslovljena ekonomskim mogućnostima građana i Opštine, u mnogome će doprinijeti poboljšanju prvenstveno kvaliteta vode za kupanje u zalivu, čistijim plažama i sveobuhvatnoj zdravijoj životnoj sredini ljudi u Herceg Novom i regionu.
Od veoma bitnog je značaja upoznati građane Herceg Novog šta će se dobiti izgradnjom ovakvog postrojenja. O tome govori i podatak o trenutnoj otpadnoj vodi koja se neprečišćena ispušta u more. Prilikom uzorkovanja otpadne vode na teritoriji naše Opštine, ’’Koks’’ je u Studiji dao podatke o laboratorijskom ispitivanju koja su obuhvatala fizičko-hemijsku i mikrobiološku analizu otpadne vode.Alarmantan je podatak da su svi ispitani parametri daleko iznad propisanih Standardom Republike Crne Gore i ’’Pravilnikom o kvalitetu otpadnih voda i načinu njihovog ispuštanja u javnu kanalizaciju i prirodni recipijent’’ (S.list RCG 10/97 i 21/97).
Neki od ovih parametara su polaznice za projektovanje postrojenja i odabir budućih tehnologija . Sledeće tabele prikazuju neke od Standarda Evropske unije i upoređivanje sa standardima i kriterijumima Republike Crne Gore i mogu biti od velike koristi budućim projektantima postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda.
Prva tabela predstavlja specifično opterećenje za stanovništvo prema DWA- standardima:
Parametar |
g/st/dan |
BPK5 |
60 |
HPK |
120 |
Suspendovana materija |
70 |
Azot po Kjeldalu |
11 |
P |
1.8 |
Ova tabela pokazuje zahjevane površine Postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda po odnosu na ekvivalentne stanovnike, a prema priručniku ’’ Handbook of Urban Drainage and Wastewater Disposal’’, njemačkog autora Karla Imhoffa:
Tab.4 Zahtjevane površine u odnosu na ES
Broj ES |
Površina PPOV(m²-ES) |
10.000 |
1.30 |
50.000 |
0.65 |
100.000 |
0.50 |
Pri analizi i odabiru procesa i tehnologija prečišćavanja koji predstavljaju jedan od najizazovnijih aspekata projektovanja postrojenja za prečišćavanje, treba voditi računa o sledećim parametrima :
Važećim standardima za ispuštanje efluenta u specifični prirodni recipijent
potencijalu korišćenja tretiranog efluenta
vrsti otpadne vode
raspoloživim sredstvima za odlaganje finalnih zagađivača
ekonomskoj isplativosti i ekološkoj opravdanosti za različite sisteme
raspoloživosti zemljišta
Ciljevi upoređivanja različitih alternativa za tretman otpadne vode su sledeći :
izabrati najbolje rješenje koje podrazumjeva zadovoljavanje kvaliteta efluenta i ograničenja životne sredine
poštovanje zakonskih propisa i regulativa
definisanje potrebne površine zemljišta
optimizacija investicionih i operativnih troškova
Naredna tabela predstavlja poređenje kriterijuma za efluent po evropskom i po crnogorskom zakonu, i sadrži kolonu predloženih kriterijuma od strane ’’Koks’’-a.
Tab.5 Poređenje kriterijuma za efluent
Standardi za ispuštanje |
Parametar |
EU Kriterijumi |
Kriterijumi za ispuštanje u skladu sa crnogorskim zakonom |
Predloženi kriterijumi |
BPK5 |
25 mg/l O2 |
30 mg/l |
25 mg/l |
|
HPK |
90 mg/l |
45 mg/l |
45 mg/l |
|
Suspendovane čestice |
35 mg/l |
20 mg/l |
20 mg/l |
|
Dodatni kriterijumi za ispuštanje u |
Ukupni – N |
15 mg/l N |
|
15 mg/l N |
10 mg/l N |
10 mg/l N |
|||
Ukupni - P |
2 mg/l P |
1 mg/l |
1 mg/l |
|
1 mg/l P |
Treba napomenuti da važeći zakoni Republike Crne Gore prolaze proceduru usaglašavanja i usklađivanja sa zakonima EU.
Kao što je rečeno na početku, detaljnija obrada tehnologija postrojenja za prečišćavanje biće prikazana u narednim mjesecima od strane konsultanta ‘’Dahlem’’-a, što će dati dobru osnovu budućim projektantima postrojenja.
JELENA ĐAKOVIĆ,ing.građ.
Rukovodilac službe za izgradnju
I održavanje gradske kanalizacije
